GTÜ, COP31’de sürdürülebilir şehirler için teknoloji vizyonunu anlattı
ULUSLARARASI KURUMLAR AYNI PLATFORMDA BULUŞTU
GTÜ Rektörü Prof. Dr. Hacı Ali Mantar ile Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Arif Çağdaş Aydınoğlu, 16 Kasım 2026’da COP31 Antalya Mavi Bölge Özel Etkinlik Salonu 2’de (Likya) gerçekleştirilen “Dirençli Şehirleri Yeniden Tasarlamak: Sürdürülebilir Bir Gelecek İçin Yapay Zekâ, Dijital İkizler ve Nesnelerin İnterneti” başlıklı üst düzey toplantıya konuşmacı olarak katıldı.
COP31 Başkanlığı ve Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) öncülüğünde; Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı (UN-Habitat), Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının iş birliğiyle düzenlenen programa bakanlıklar, belediyeler, uluslararası kuruluşlar, sanayi temsilcileri ve akademisyenler katıldı.
Toplantıda ayrıca Avrupa Ekonomik Komisyonu (UNECE), Avrupa Komisyonu İklim Eylemi Genel Müdürlüğü, Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler (UCLG), UCLG-MEWA, Almanya Federal Çevre Ajansı, EIT Climate-KIC, Climate Group, GSMA, GeSI ve Manchester Metropolitan Üniversitesi temsil edildi. Türkiye’den ise Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) ile Konya, Bursa ve Erzurum büyükşehir belediyelerinden üst düzey yöneticiler programda yer aldı.
REKTÖR MANTAR ÜNİVERSİTELERİN ROLÜNE DİKKAT ÇEKTİ
Toplantının açılış konuşmalarından birini yapan Rektör Prof. Dr. Hacı Ali Mantar, dijital inovasyonun iklim eylem planlarına entegre edilmesi ve yeni teknolojilerin şehirlerde oluşturabileceği dönüşüm üzerine değerlendirmelerde bulundu. Üniversitelerin geleceğin kent çözümlerinin geliştirildiği ve gerçek koşullarda sınandığı merkezler olduğunu belirten Mantar, bu teknolojilerin yaygınlaşması için üniversite, kamu ve sanayi arasındaki iş birliğinin kritik önem taşıdığını vurguladı.
DİJİTAL İKİZLERİN KARAR SÜREÇLERİNDEKİ ÖNEMİ ELE ALINDI
Toplantının “İnovasyondan İklim Etkisine” başlıklı ikinci oturumunda söz alan Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Arif Çağdaş Aydınoğlu, yapay zekâ ve dijital ikiz çalışmalarının yalnızca teknoloji odaklı değil, kamunun ihtiyaç duyduğu kararlar doğrultusunda şekillendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Coğrafi veri altyapıları, sensörlerden elde edilen bilgiler ile çevre ve iklim verilerinin birlikte çalışabilir olmasının dijital ikizleri etkili bir karar destek sistemine dönüştüreceğini belirten Aydınoğlu, Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ve Akıllı Şehir veri teması standartlarının kamu ve özel sektörün günlük iş süreçlerinde kullanılmasının önemine değindi.
Aydınoğlu, yapay zekânın kamu yatırımlarına ilişkin farklı senaryoların karar alınmadan önce test edilmesini sağlayabileceğini kaydetti. Teknolojik çalışmaların başarısının sensör sayısıyla değil; emisyon azaltımı, enerji tasarrufu ve şehirlerin dayanıklılığı gibi ölçülebilir sonuçlarla değerlendirilmesi gerektiğini dile getiren Aydınoğlu, nitelikli personel ihtiyacının karşılanması için üniversiteler tarafından mikro yeterlilik programları düzenlenebileceğini aktardı.
COP31 SONRASI İÇİN KÜRESEL İŞ BİRLİĞİ ÖNERİSİ
Akıllı Sistemler Test Altyapısı’nı başarılı bir ortaklık örneği olarak paylaşan Aydınoğlu, COP31 sonrasına yönelik somut bir iş birliği modeli de sundu. Bu kapsamda BM İklim Değişikliği Küresel İnovasyon Merkezi (UN Climate Change Global Innovation Hub) bünyesinde üniversite temelli Yaşayan Laboratuvarlardan (Living Lab) oluşan küresel bir ağ kurulmasını, çalışmaların Sürdürülebilir Akıllı Şehirler İçin Birleşmiş Milletler Girişimi (U4SSC) göstergeleriyle ölçülmesini ve sonuçların ITU–UNFCCC yıllık toplantısında raporlanmasını önerdi. Deneyimlerin teknoloji transferi yoluyla paylaşılması da öneriler arasında yer aldı.
Toplantının sonunda “Akıllı, Dirençli ve Sürdürülebilir Şehirler İçin Küresel Eylem Çağrısı” ilan edildi. Çağrı kapsamında yapay zekâ, dijital ikizler ve nesnelerin interneti uygulamalarının pilot projelerden şehir ölçeğine taşınması, uluslararası birlikte çalışabilirlik standartlarının uygulanması ve elde edilen sonuçların U4SSC göstergeleri üzerinden her yıl değerlendirilmesi hedefleniyor.